Lyme-preventie

 

Tekenbeet voorkomen

● Een tekenbeet kun je oplopen in het bos, de duinen, heidevelden en graslanden, maar ook in de eigen tuin of in het park. Teken zitten het liefst op een warme en vochtige plek in hoog gras, lage struiken of andere lage begroeiing. Hebben ze een bloedmaaltijd nodig, dan wachten ze op zo'n plek tot er een mens of dier langs komt waar ze dan op gaan zitten. Vervolgens zoeken ze dan een geschikte plek - zoals knieholte, oksel, nek - om zich met hun zuigorgaan in de huid vast te zetten om meteen daarna aan de bloedmaaltijd te beginnen.

 

Er zijn een aantal gebieden in Nederland waar erg veel teken zijn. Zie kaartje. In deze risicogebieden dient men, vooral in de maanden mei en juni, extra alert te zijn op teken.

 

De kans om in de natuur gebeten te worden door een teek wordt kleiner door bedekkende en goed sluitende kleding te dragen.

 

Gaat men met de blote huid de natuur in  dan is het verstandig om deze in te smeren met een natuurlijk tekenwerend middel.

 

Na een bezoek in de natuur (wandelen, kamperen) of werken in de tuin, is het belangrijk om de huid te controleren op teken. Controleer met name ook de warme en vochtige plekken zoals de oksels, de liezen, de knieholtes, de bilspleet, en vooral bij kinderen ook op het hoofd, achter de haargrens en achter de oren.

 

 

 

Wat te doen bij een tekenbeet?

 

● Teek verwijderen

Een teek die in de huid vastzit moet er als het kan in ťťn keer uit worden getrokken. Hiervoor kan een tekentang of tekenpincet (zie webshop) behulpzaam zijn. Bij het uittrekken moet men de teek niet draaien of pletten. Ook moet men niets op de teek smeren of sproeien en ook niet met vuur (aansteker) bewerken. Door al deze onverstandige maatregelen zal de teek onwel worden en zijn maagdarminhoud in de huid uitbraken. Hierdoor wordt de kans op besmetting juist groter. Verwijdert men een teek binnen 24 uur dan is de kans op besmetting klein. Na het verwijderen wondje desinfecteren met alcohol.

 

● Nazorg/ behandeling

◊ Het is niet mogelijk om direct na een tekenbeet vast te stellen of besmetting heeft plaats gevonden.

◊ Het is wel mogelijk om de teek op te sturen voor onderzoek. Het duurt ongeveer ťťn week voordat men de uitslag heeft. Voor meer info klik hier.

◊ Een huisarts kan pas na enkele weken een lymetest laten doen. Lymetesten zijn helaas onvoldoende betrouwbaar.

◊ Er zijn huisartsen die al direct na een tekenbeet een antibioticakuur voorschrijven. De vraag is of dit zinvol is. In Nederland is de kans om na de steek van een teek besmet te raken met Borrelia en/of een co-infectie, momenteel ca. 5%. En verder is het zo dat een besmetting bij lang niet iedereen tot een infectie leidt. Wanneer ons immuunsysteem op een gezonde, voldoende krachtige manier een antwoord kan geven op de besmetting of infectie dan heeft de beet geen verdere gevolgen. Dit moet men afwegen tegen de effecten van antibiotica. De antibiotica kan de besmetting met succes de kop indrukken. Maar het kan ook zijn dat dit niet gebeurt en dat door de antibiotica de eigen afweer, het immuunantwoord, onderdrukt wordt, waardoor de infectie juist geholpen wordt.

◊ Vormt zich na enkele dagen of later een rode uitslag dan is er - met 100% zekerheid - sprake van infectie. Gecombineerd hiermee kunnen ook klachten optreden (koorts, hoofdpijn, spierpijn, vermoeidheid, tintelingen, gewrichtsklachten en meer). Deze klachten kunnen ook zich ook zonder rode huiduitslag voordoen. Doen deze klachten zich voor zonder huiduitslag dan niet niet voor 100% zeker dat het om lyme gaat maar de kans dat het om lyme gaat is - als deze klachten volgen op een tekenbeet - wel groot. In al deze gevallen is het raadzaam om een geneeskundige te raadplegen.

 

 

Teken in Nederland, okt. 2012

 

"verse" tekenbeet

 

volgezogen teek

 

teek verwijderen

 

Tekenwerende middelen

 

DEET, is dat veilig?

Het meest bekende en gebruikte tekenwerende middel is DEET, oftewel N,N-Diethyl-3-methylbenzamide. DEET werd in de 2e wereldoorlog ontwikkeld door het Amerikaanse leger. Het kan als oplosmiddel bepaalde stoffen aantasten, waaronder verschillende plastics en leer. Over DEET werd en wordt nog steeds gezegd dat het voor de mens onschadelijk is. Er komen echter steeds meer berichten en zelfs bewijzen dat dit, zoals zo vaak met dit soort middelen, toch anders ligt. DEET heeft neurotoxische effecten door het remmen van het enzym acetylcholinesterase, zowel bij insecten als bij mensen en andere zoogdieren. In diverse zenuwgassen zorgt deze remmende werking ervoor dat de eenmaal aangesproken spiercel continu zeer sterk gestimuleerd wordt tot contractie, wat, als het gebruikt wordt als biologisch wapen - dus toegepast in grote hoeveelheden - tot de dood leidt. Om deze redenen blijven teken en muggen graag uit de buurt van DEET. Dit zou de mens eigenlijk ook moeten doen. Zichzelf en alle kleding steeds weer opnieuw met DEET insmeren en besproeien is niet bevorderlijk voor de gezondheid.

 

Een ander tekenwerend middel is Permethrin. Het is een bijzonder effectief insecticide tegen teken. Deze stof is echter ook giftig voor mens en dier. Toch wordt dit product gewoon verkocht, bijvoorbeeld als crŤme en ook als spray. De spray wordt aanbevolen om huisdieren, kleding, kampeerspullen - dus om alles wat eventueel mee naar buiten gaat - mee in te spuiten.

Er zijn ook tekenwerende middelen die voor "natuurlijk" doorgaan, maar die dat predicaat bij nadere beschouwing (van het inhoudsstoffenlijstje) toch niet helemaal verdienen.

 

Deze giftige tekenwerende middelen vergroten op de langere duur juist de kans dat men door de ziekte van Lyme of andere aandoeningen getroffen wordt.

 

 

 

 

 

 

 

 

Preventie met plantaardige etherische oliŽn.

Teken - ze hebben geen oren en ogen maar wel een extreem gevoelig reukorgaan - hebben een grote afkeer van de geur van bepaalde plantaardige etherische oliŽn zoals theeboomolie of eucalyptusolie. Deze oliŽn, die volkomen onschadelijk zijn voor kinderen, volwassenen en het milieu - etherische oliŽn zijn zelfs onschadelijk voor de teek - kan men dus heel goed inzetten als verantwoord tekenwerend middel.

 

Men kan zelf een prima en prettige tekenwerende huidolie maken met bijvoorbeeld het volgende recept: theeboomolie, lavendelolie, geraniumolie, pepermuntolie, origanumolie, rozemarijnolie, eukalyptusolie (allemaal 1 deel), citroenolie (2 delen) en koudgeperste zonnebloemolie (10 keer zoveel als de etherische oliŽn samen). Bij voorkeur hoogwaardige oliŽn van biologische kwaliteit gebruiken.

 

Deze "tekenolie" weert niet alleen teken af, maar voedt - niet alleen door de etherische oliŽn maar ook door de zonnebloemolie (laatste bevat bijvoorbeeld zeer veel vitamine E) - ook de huid, waardoor de immuunfunctie van de huid zelf ook beter wordt (en de kans op infectie dus ook langs deze weg kleiner). De olie beschermt ook tegen muggen en tegen uitdroging. De samenstelling is zo gekozen dat de olie bovendien een prettige en ontspannende geur heeft.

 

Als men in het voorjaar of de zomer de natuur ingaat, kan men de olie insmeren op de onbedekte huid, vooral benen en armen, eventueel ook voeten, nek en oren, schouders en oksels. Voor optimale werking het insmeren na 2 ŗ 3 uur herhalen.

 

 

 

1

bijzondere bloeiwijze van de theeboom

 

theeboom

(Melaleuca alternifolia)

 

Inwendige preventie

Teken hebben een voorkeur voor mensen met een verzuurd lichaam.

Teken hebben een bijzonder scherp reukvermogen waarmee ze kunnen waarnemen of iemand een te zuur lichaam heeft. Ze kunnen heel nauwkeurig stoffen zoals ammoniak, kooldioxide, melkzuur en boterzuur ruiken die de mens via adem of zweet naar buiten brengt.

 

Dit betekent dat iemand die geen zuur lichaam heeft, dus minder kans heeft op een tekenbeet.

Verzuring ontstaat door stress, verkeerde voeding (te veel suiker, vlees, alcohol, roken, koffie), te weinig beweging en rust. Inwendige preventie tegen teken bestaat daarom uit overschakelen naar een gezondere leefstijl met in ieder geval basische voeding. Zie ook de pagina over voeding & leefstijl.